に, で, を, へ — үндсэн нөхцөл үгс
Япон хэлэнд тийн ялгалын үүргийг үгийн ард тавьдаг жижиг үгс (частиц) гүйцэтгэдэг. Монгол хэлний -д, -аас, -ыг, -руу, -аар зэрэг нөхцөлтэй төстэй. Ялгаа нь Япон хэлэнд эдгээр нь тусдаа үг бөгөөд эгшгийн зохицол байхгүй.
を — үйлдлийн объект
を нь шууд объектыг заана. Монгол хэлний «-ыг/-ийг» (шинжих тийн ялгал)-тай таарна.
パンを食べます。Талх идэнэ. (を-г «о» гэж дууддаг.)
Мөн дайран өнгөрөх газрыг заадаг: 道を歩きます (Замаар алхана).
に — цэг, цаг, хүлээн авагч
に нь тодорхой цэгийг заана:
- Цаг: 七時に起きます。7 цагт босно.
- Оршин байх газар: 東京にいます。Токиод байна.
- Хүрэх цэг: 学校に行きます。Сургуульд явна.
- Хүлээн авагч: 友達にあげます。Найздаа өгнө.
で — үйл явдал болох газар, хэрэгсэл
- Үйлдэл болох газар: 学校で勉強します。Сургууль дээр хичээллэнэ.
- Хэрэгсэл: バスで行きます。Автобусаар явна. (хэрэгслийн «-аар»)
- Материал: 木で作ります。Модоор хийнэ.
へ — чиглэл
へ («э» гэж дуудна) нь явах чиглэлийг заана: 日本へ行きます。Япон руу явна. Монгол «-руу»-тай таарна. Явах үйлдэлтэй хамт ихэвчлэн に-тэй сольж болно:
京都へ行きます。 / 京都に行きます。へ нь чиглэлийг, に нь очих цэгийг онцолно.
Монгол тийн ялгалтай харьцуулалт
| Япон | Монгол | Жишээ |
|---|---|---|
| を | -ыг, -ийг | 本を読む — ном уншина |
| に (цаг, цэг) | -д, -т | 三時に — гурван цагт |
| で (газар) | -д, дээр | 家で — гэртээ |
| で (хэрэгсэл) | -аар | 電車で — галт тэргээр |
| へ | -руу | 駅へ — буудал руу |
Нийтлэг алдаа
- に ба で: Монголд «-д» хоёуланд таардаг. Үйлдэл болох газарт で: ✕ 図書館に勉強します → ○ 図書館で勉強します. Харин оршихуй (いる, ある) нь に.
- を-г орхих: 水飲みます биш 水を飲みます. Ярианд заримдаа орхидог ч сурах үедээ хэрэглэ.
- へ-г «хэ» гэж дуудах: частиц болохдоо «э».
- Очих газарт で хэрэглэх: ✕ 学校で行きます → ○ 学校に/へ行きます.
- Цагийн бүх үгэнд に залгах: 7時に гэж болно, харин 今日, 明日 дээр ихэвчлэн に хэрэггүй.
Шалгах асуулт
Үйлдэл болох газар уу, очих цэг үү, хэрэгсэл үү гэж өөрөөсөө асуу. Газар бол で, очих цэг бол に/へ, объект бол を.
Бусад загварыг дүрмийн хэсгээс үз. Урьдчилан は ба が-г уншвал сайн.