は ба が-ийн ялгаа — сэдэв ба өгүүлэгдэхүүн

2026-10-16 · Шалгагдаагүй орчуулга

Монголчуудын хамгийн их андуурдаг зүйлийн нэг нь は (wa) ба が (ga). Хоёуланг нь нэг л «нь» гэж орчуулах гэвэл төөрнө. Ингэж ойлго.

Үндсэн санаа

• は — сэдвийг (юуны тухай ярьж байгааг) тавина. «…бол», «…-ийн хувьд» гэсэн утгатай.
• が — өгүүлбэрийн үйлдэгч, үзэгдлийг шууд заана. Шинэ мэдээлэл, асуултын хариу, онцлох зүйл дээр хэрэглэнэ.

Монгол хэлэнд эдгээрт яг таарах тусгай дагавар байхгүй. Үйлдэгч нь ихэвчлэн хэлбэргүй (тэг) байдаг, харин «нь» дагавар, үгийн дараалал, өргөлт, «бол» зэргээр сэдвийг ялгадаг.

Мэдэгдэж буй ба шинэ мэдээлэл

私は学生です。

Би бол оюутан. «Би» нь ярианы сэдэв.

あそこに猫がいます。

Тэнд муур байна. Муур анх удаа яригдаж байгаа тул が.

Дараа нь муурыг дахин дурдвал мэдэгдэж буй зүйл болсон тул は болно:

その猫は白いです。

Тэр муур цагаан.

Монголоор «Тэнд муур байна. Тэр муур цагаан» гэхэд «тэр» гэсэн заалт үг нь муурыг мэдэгдэж буй болгож байна. Япон хэл энэ ялгааг は/が-аар хийдэг.

Асуултын хариу

誰が来ましたか。
田中さんが来ました。

Хэн ирсэн бэ? Асуулт үг дээр が тавина. Хариултын гол мэдээлэл «Танака» тул түүн дээр бас が. Харин:

田中さんは来ましたか。

Танака ирсэн үү? Танака нь сэдэв болсон, ирсэн эсэхийг асууж байна.

Харьцуулалт

は нь «бусад нь тийм биш байж магадгүй» гэсэн утга оруулдаг.

肉は食べますが、魚は食べません。

Мах бол идэнэ, харин загас бол идэхгүй.

Монголоор «бол… харин…» гэсэн хос үгээр ижил үр дүн гарна.

Товч дүрэм

1. «A бол B» гэсэн өгүүлбэр ихэвчлэн A は B です.
2. Асуулт үг (だれ, なに, どこ) өгүүлэгдэхүүн байвал が.
3. Харьцуулах, ялгахад は.
4. Шинэ юм танилцуулахад が.
5. 好き, 分かる, できる, いる, ある-тай хамт ихэвчлэн が:

私は音楽が好きです。

Би хөгжимд дуртай. Нэг өгүүлбэрт хоёулаа орсон: は сэдэв (би), が дуртай зүйл (хөгжим).

Нийтлэг алдаа

• Өгүүлбэр бүрт 私は гэж давтах. Ойлгомжтой бол Япон хэлэнд сэдвийг орхидог.
• Асуулт үгийн дараа は тавих: ✕ 誰は来ましたか → ○ 誰が来ましたか.

Дадлага: гэр бүлийнхээ тухай 5 өгүүлбэр зохиож, бүр дээр は эсвэл が яагаад хэрэгтэйг өөртөө тайлбарла. Бусад загварыг дүрмийн хэсгээс үз. Нэмэлт: に, で, を, へ.